බාහිර පීඩන මධ්‍යයේ ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන අස්ථාවරත්වය උග්‍රවේ

මැදපෙරදිග ඇතිවූ යුද්ධමය තත්ත්වය (ඉරානය, ඇමරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය අතර උත්සන්නභාවය) ලෝක තෙල් මිල ඉහළ යාමට සහ සැපයුම් බාධා වීමට හේතු වී ඇත.

එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ශ්‍රී ලංකාවට ඉන්ධන ආනයනය කිරීම ඉතා වියදම්කාරී සහ අපහසු කාර්යයක් වී ඇත.

ඉන්ධන හිඟය සහ මිල ඉහළ යාම ජනතාවගේ ජීවිතය සෘජුවම බලපාන අතර, එය දේශපාලන අසන්තෘප්තිය වැඩි කිරීමට හේතු වේ.

දෙවනුව, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ආයතනවලට, විශේෂයෙන් International Monetary Fund (IMF), ශ්‍රී ලංකාව දැඩි ලෙස රඳා පවතී.

ණය ප්‍රතිසංවිධානය සහ මූල්‍ය සහාය ලබාගැනීම සඳහා රජය IMF කොන්දේසි පිළිපදින්නට සිදුවී ඇති අතර, ඒවා බොහෝවිට බදු වැඩි කිරීම, රාජ්‍ය වියදම් අඩු කිරීම, සහ සහන අඩු කිරීම වැනි ජනතාවට අප්‍රිය පියවර වේ.

මෙවැනි ප්‍රතිපත්ති කෙටි කාලීනව ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීමට උදව් කළත්, ජනතාවගේ දෛනික ජීවිතයට බරපතළ පීඩනයක් ඇති කරමින් දේශපාලන විරෝධතා උත්සන්න කරයි.

තෙවනුව, විදේශ ණය බර සහ ඩොලර් හිඟය ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකය තවමත් පීඩනයට ලක් කරමින් පවතී.

ණය ගෙවීම්, ආනයන වියදම්, සහ විදේශ විනිමය අර්බුදය නිසා රටේ ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන්ම ස්ථාවර වී නැත.

එය දේශපාලන තීරණ ගැනීමේදී සීමාවන් ඇති කරමින් රජයට ස්වයංපාලන හැකියාව අඩු කරයි.

තවද, භූ-රාජ්‍ය (geopolitical) තරඟකාරීත්වයද ශ්‍රී ලංකාවට බලපායි.

ඉන්දියාව, චීනය, සහ බටහිර රටවල් අතර ඇති බලපෑම් තරඟය තුළ ශ්‍රී ලංකාව යම් විටක තීරණ ගැනීමේදී පීඩනයකට ලක්වෙයි.

වරාය, යටිතල පහසුකම්, සහ ආයෝජන සම්බන්ධ තීරණ බොහෝවිට දේශපාලන විවේචනයට ලක්වෙයි.

අවසානයේ, කාලගුණ විපත් (අධික වැසි, ගංවතුර, සුළි කුණාටු) සහ දේශගුණික වෙනස්කම්ද ආර්ථිකය හා දේශපාලනයට බලපාන වැදගත් බාහිර සාධක වේ.

කෘෂිකර්මය හා ආහාර සැපයුමට මෙය සෘජුව බලපාන අතර, එය ආහාර මිල ඉහළ යාමට සහ ජනතාවගේ අසන්තෘප්තිය වැඩි කිරීමට හේතු වේ.