ආදායමට වඩා වියදම වැඩියි, අතේ ඇති මුදලට නිවසක් ගැනීම ලාංකිකයන්ට අභියෝගයක්

ශ්‍රී ලංකාවේ සාමාන්‍ය ජනතාවට තමන්ගේම නිවසක් හිමිකර ගැනීමේ සිහිනය තවත් දුරස්වෙමින් පවතින බව නවතම වාර්තා පෙන්වා දෙයි. රටේ ආර්ථිකය යම් ප්‍රමාණයකින් යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් තිබුණද, විදේශ ආයෝජන විශාල වශයෙන් සුඛෝපභෝගී නිවාස හා හෝටල් ව්‍යාපෘති වෙත ගලා එමින් තිබේ. එහෙත් දේශීය පවුල් තවමත් දැඩි මිල අධික නිවාස අර්බුදයකට මුහුණ දෙමින් සිටිති.
විදේශ ආයෝජනවල වර්ධනය සහ සාමාන්‍ය ජනතාවගේ දෛනික ආර්ථික අරගලය අතර ඇති විශාල පරතරය නිසා දැඩි සමාජ ගැටලුවක් නිර්මාණය වී ඇත. රටේ සංවර්ධනය සැබෑ අර්ථයෙන් සිදුවීමට නම්, නිවසක් හිමිකර ගැනීම ධනවතුන්ට පමණක් සීමා වූ වරප්‍රසාදයක් නොවිය යුතු බව විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙති.
මෙම ගැටලුවේ මූලික හේතුව වන්නේ නිවාස සැපයුම හා ඉල්ලුම අතර ඇති දැඩි අසමතුලිතතාවයයි. LankaPropertyWeb විසින් නිකුත් කළ ශ්‍රී ලංකා දේපළ වෙළඳපොළ දැක්ම 2026 වාර්තාව අනුව, ශ්‍රී ලංකාව මේ වන විට නිවාස ඒකක 187,508 ක හිඟයකට මුහුණ දී සිටින අතර, එය 2012 සිට සියයට 13 කින් වැඩිවී තිබේ.
එමෙන්ම, Numbeo හි නවතම Property Prices Index අනුව, නිවසක් මිලදී ගැනීම සඳහා ලෝකයේ වඩාත්ම අසාධාරණ මිල ගණන් ඇති නගරය ලෙස කොළඹ ශ්‍රේණිගත කර ඇත. එහි price-to-income ratio අගය 55.1ක් ලෙස වාර්තා වී තිබේ. තවත් වාර්තාවක් වන The Economist ශ්‍රී ලංකාව ආසියාවේ දෙවන වඩාත්ම මිල අධික නිවාස වෙළඳපොළ ලෙස නම් කර තිබේ.
මෙය පෙන්වන්නේ ජනතාවගේ ආදායම් වර්ධනය නොවූ අතර දේපළ මිල ගණන් සහ නාගරීකරණය වේගයෙන් ඉහළ යාමයි.
LankaPropertyWeb වාර්තාවට අනුව, සාමාන්‍ය මාසික ගෘහස්ථ ආදායම රුපියල් 76,414ක් පමණ වන අතර, නාගරික ශ්‍රී ලංකාවේ මූලික ජීවන තත්ත්වයක් පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය Anker Living Wage Reference Value වන රුපියල් 84,231 ට වඩා එය සැලකිය යුතු ලෙස අඩුය.
අත්‍යවශ්‍ය වියදම් සඳහා බහුතර ආදායම වැය වීම නිසා, සාමාන්‍ය ජනතාවට මූලික මට්ටමේ නිවසක් මිලදී ගැනීම පවා නොහැකි තත්ත්වයකට පත්ව ඇත. මේ හේතුවෙන් බොහෝ පවුල් ණය ලබා ගැනීමට යොමුවී ඇති අතර, බැංකු හා මූල්‍ය ආයතනවලින් ණය ඉල්ලුම ඉහළ ගොස් තිබේ.
එහෙත්, මෙම දේශීය අභියෝග අතර විදේශ ආයෝජන ක්ෂේත්‍රය ඉතා ශක්තිමත් වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි. 2025 වසරේදී විදේශ සෘජු ආයෝජන (FDI) සියයට 74 කින් ඉහළ ගොස් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.06ක් දක්වා වර්ධනය වී ඇති බව ආයෝජන මණ්ඩලය (BOI) වාර්තා කරයි.
විශේෂයෙන්ම දේපළ සංවර්ධන ක්ෂේත්‍රයට පැමිණි ආයෝජන විශාල වශයෙන් ඉහළ ගොස් තිබේ. නිවාස හා දේපළ සංවර්ධනය සඳහා වූ විදේශ ආයෝජන ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 20.5 සිට මිලියන 56.2 දක්වා තුන් ගුණයකට ආසන්න ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත.
මෙයින් පෙනී යන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ සුඛෝපභෝගී නිවාස, මිශ්‍ර සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සහ සංචාරක ක්ෂේත්‍රයට අදාළ දේපළ වෙළඳපොළ පිළිබඳ විදේශ ආයෝජකයන් දැඩි විශ්වාසයකින් පසුවන බවයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම ආයෝජන සාමාන්‍ය ජනතාව සඳහා දැරිය හැකි මිලකට නිවාස බවට පත් කිරීමේදී ඉහළ ඉදිකිරීම් වියදම් බාධාවක් වී තිබේ.
2025 වසරේ තුන්වන කාර්තුවේදී නිවාස ඉදිකිරීම් වියදම් දර්ශකය 77.20ක් ලෙස ඉතිහාසගත ඉහළම මට්ටමට ළඟා වූ අතර, එය කාර්තුවකදී සියයට 8.6 කින් ඉහළ ගොස් ඇත.
මෙයට හේතු ලෙස විනිමය අනුපාත වෙනස්වීම් නිසා ඉදිකිරීම් ද්‍රව්‍ය මිල ඉහළ යාම, ප්‍රවාහන වියදම් වැඩිවීම සහ දක්ෂ ශ්‍රමිකයන්ගේ හිඟය නිසා කම්කරු වැටුප් ඉහළ යාම සඳහන් කරයි.
මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් නිවාස සංවර්ධකයන් කෙටි කාලීනව නව ව්‍යාපෘති පිළිබඳ සැලකිලිමත් වී ඇති අතර, දැරිය හැකි මිලකට නිවාස සැපයුම තවදුරටත් අඩුවී ඇත.
කෙසේ නමුත්, ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් ගත් මුදල් ප්‍රතිපත්ති ලිහිල් කිරීමේ පියවර හේතුවෙන් වාණිජ බැංකු නිවාස ණය පොලී අනුපාත අඩු කර තිබේ.
විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත්වීමත් සමඟ දේපළ වෙළඳපොළ නව අපේක්ෂාවන් සහ නව අවශ්‍යතා සමඟ වෙනස් වෙමින් පවතින බවයි.
අවසානයේදී, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාල නිවාස හිඟය පියවා ගැනීම සඳහා අඩු වියදම් සහිත නව ඉදිකිරීම් ක්‍රම, සහ ජනතාවට නිවසක් හිමිකර ගැනීමේ අවස්ථාව සුරක්ෂිත කරන ඉලක්කගත රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති අවශ්‍ය බව මෙම වාර්තාව අවධාරණය කරයි.