යුධය නවතිනවා… සාමය ආරම්භ වෙයිද?

2026 අප්‍රේල් 08 එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර දෙසතියක සටන් විරාමයක් පිළිබඳ එකඟතාවයකට පැමිණ ඇති අතර, ස්ථිර සාම ගිවිසුමක් සඳහා සාකච්ඡා පාකිස්තානයේ ඉස්ලාමාබාද් නගරයේ සිකුරාදා ආරම්භ කිරීමට නියමිතය.

ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් අඟහරුවාදා මෙම සන්ධි විරාමය ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එය අනුව ලෝක තෙල් සැපයුම් ගමන් මුහුදු මාර්ගයක් වන හෝර්මුස් (Strait of Hormuz) නැවත විවෘත කිරීමට ඉරානය එකඟ වී ඇත.

මෙම තත්ත්වය ලෝකයේ බොහෝ රටවල් විසින් සැලකිල්ලට ගෙන ඇත.

චීනය

චීනය මෙම සටන් විරාමය පිළිගෙන ඇති අතර, එය ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර ගැටුම් නවතා ගැනීමට තමන් කළ උත්සාහයන් ද අවධාරණය කරයි. විදේශ අමාත්‍යාංශ ප්‍රකාශක මාඕ නිං පැවසුවේ, “සටන් විරාමයකට පැමිණීම පිළිබඳව චීනය සතුටු වන අතර, ගැටුම අවසන් කිරීමට තවදුරටත් උත්සාහ කරනු ඇත” යනුවෙනි.

රුසියාව

රුසියාව පවසන්නේ ඉරානයට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වූ “එකම දිශාවක ආක්‍රමණශීලී ප්‍රවේශය” මෙම සටන් විරාමයෙන් අසාර්ථක වී ඇති බවයි. ඔවුන් තවදුරටත් පෙන්වා දෙන්නේ, ගැටුමට යුධ විසඳුමක් නොමැති අතර දේශපාලන හා රාජතාන්ත්‍රික විසඳුමක් අවශ්‍ය බවයි.

ඊශ්‍රායලය

ඊශ්‍රායල් අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්‍යාහු ට්‍රම්ප්ගේ තීරණයට සහාය පළ කළ අතර, ඉරානයෙන් එන න්‍යෂ්ටික, මිසයිල හා ත්‍රස්තවාදී තර්ජන අවසන් කිරීම සඳහා ඇමරිකානු උත්සාහය අගය කළේය. එහෙත් මෙම සන්ධි විරාමය ලෙබනනයට අදාළ නොවන බව ඔහු පැවසීය.

එක්සත් ජාතීන්

එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම් ඇන්ටෝනියෝ ගුටෙරෙස් සියලු පාර්ශවයන්ට සන්ධි විරාමය ගරු කරමින් දිගුකාලීන සාමයක් සඳහා මාර්ගය සකස් කිරීමට ආරාධනා කළේය.
ඔහු සන්ධි විරාමය මගින් නාගරික ජනතාවගේ ජීවිත ආරක්ෂා කිරීම සහ මානව දුක්විඳීම් අඩු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය බව අවධාරණය කළේය.

යුරෝපීය සංගමය

යුරෝපීය නායකයින් මෙම සටන් විරාමය පිළිගෙන, එය උණුසුම් තත්ත්වය පහළ දැමීමට වැදගත් පියවරක් බව පැවසූහ. ඔවුන් සියලු පාර්ශවයන්ට එකඟතාවය ගරු කර දිගුකාලීන සාමයක් ලබා ගැනීමට කැඳවීය.

ස්පාඤ්ඤය

ස්පාඤ්ඤ අගමැති පේද්‍රෝ සැන්චෙස් පවසන්නේ, සන්ධි විරාමය හොඳ පියවරක් වුවද, එය මගින් සිදු වූ විනාශය සහ ජීවිත අහිමිවීම් අමතක නොකළ යුතු බවයි.
ඔහු සාමය සඳහා රාජතාන්ත්‍රිකත්වය අවශ්‍ය බව අවධාරණය කළේය.

ඉන්දියාව

ඉන්දියාව මෙම ගැටුමෙන් ලෝක බලශක්ති සැපයුම සහ වෙළඳ ජාලයන්ට විශාල බලපෑමක් ඇති වී ඇති බව පෙන්වා දුන්නා. ඔවුන් හෝර්මුස් මුහුදු මාර්ගය හරහා වෙළඳ කටයුතු අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීම අපේක්ෂා කරයි.

ප්‍රංශය

ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුඑල් මැක්‍රොන් මෙම සන්ධි විරාමය “හොඳ දෙයක්” ලෙස විස්තර කරමින්, එය සම්පූර්ණයෙන්ම ක්‍රියාත්මක වීම සහ සාකච්ඡා ඉදිරියට යාම අපේක්ෂා කළේය.

( ජපානය, ඉන්දුනීසියාව, මලේසියාව, ඔස්ට්‍රේලියාව, නවසිලන්තය, ජර්මනිය සහ යුක්‍රේනය )මෙම රටවල්ද සටන් විරාමය පිළිගෙන, එය තාවකාලික නවතිමක් පමණක් නොව දිගුකාලීන සාමයක් සඳහා පියවරක් විය යුතු බව අවධාරණය කළහ.

එමෙන්ම ගැටුම ලෝක ආර්ථිකයට සහ බලශක්ති මිලට බලපෑම් ඇති කර ඇති බවත් ඔවුන් සඳහන් කළහ.

සමස්තයෙන්ම, ලෝකය මෙම සටන් විරාමය පිළිගෙන ඇති නමුත්, සියලු පාර්ශවයන්ට එය ගරු කර දිගුකාලීන සහ ස්ථාවර සාමයක් ලබා ගැනීම සඳහා වැඩි දුරටත් උත්සාහ කිරීමට ආරාධනා කරති.