මැදපෙරදිග යුද්ධය නිසා ලෝක ඉන්ධන වෙළඳපොළ දැඩි අස්ථිරත්වයක

ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර 2026 පෙබරවාරි අවසානයේ ආරම්භ වූ යුධ තත්ත්වය ලෝක බලශක්ති වෙළඳපොළට දැඩි බලපෑමක් ඇති කර තිබේ.

විශේෂයෙන් Hormuz සමුද්‍ර ද්වාරය හරහා ගමන් කරන තෙල් නෞකා කිහිපයකට ප්‍රහාර එල්ල වීමෙන් එම මාර්ගයේ නෞකා ගමනාගමනය බොහෝ දුරට නතර වී ඇත.

මෙම සමුද්‍ර මාර්ගය හරහා ලෝකයේ භාවිත වන තෙල් ප්‍රමාණයේ සම්භාව්‍යයෙන් 20%ක් පමණ ප්‍රවාහනය වන බව විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙයි.

මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් Brent තෙල් මිල ඩොලර් 100 ඉක්මවා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, 2022 න් පසු දැකෙන වැඩිම මිලක් ලෙස වාර්තා වී ඇත. තෙල් සැපයුම අඩුවීම නිසා ලෝක ආර්ථිකයට දැඩි බලපෑම් ඇතිවිය හැකි බව ජාත්‍යන්තර බලශක්ති ආයතන අනතුරු අඟවයි.

මෙම අර්බුදය සමනය කිරීම සඳහා ඇමරිකාව ඇතුළු රටවල් මහත් පරිමාණයෙන් ඉන්ධන සම්පත් ගබඩාවලින් (strategic reserves) තෙල් නිකුත් කිරීම ගැන තීරණ ගෙන තිබේ. එහිදී ලක්ෂ 172ක් බැරල් පමණ තෙල් වෙළඳපොළට නිකුත් කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.

විශ්ලේෂකයන් පවසන්නේ මෙම යුද්ධය දිගු කාලයක් පැවතුනහොත් ලෝකය පුරා ඉන්ධන මිල, ගෑස් මිල සහ ආහාර මිල ඉහළ යා හැකි බවත් ඒ නිසා ආර්ථික මන්දගාමී තත්ත්වයක් පවා ඇතිවිය හැකි බවයි.