ඇමෙරිකානු ප්‍රහාරයකින් ඉන්දීය නාවිකයන් ජීවිතක්ෂයට, හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ දැඩි උණුසුමක්

ඕමාන් බොක්ක (Gulf of Oman) ආශ්‍රිත මුහුදු තීරයේ යාත්‍රා කරමින් තිබූ තෙල් ප්‍රවාහන නෞකාවකට ඇමරිකානු සන්නද්ධ හමුදා විසින් එල්ල කරන ලද දරුණු ප්‍රහාරයකින් ඉන්දීය ජාතික නාවිකයන් තිදෙනෙකු (03) අවාසනාවන්ත ලෙස ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති බව නිල වශයෙන් තහවුරු වී තිබේ.

ඉරාන වරායන් වෙත ඇමරිකාව විසින් පනවා ඇති නාවික අවහිරතා (Naval Blockade) මෙම නෞකාව විසින් බරපතළ ලෙස උල්ලංඝනය කළ බවට චෝදනා කරමින් ඇමරිකානු බලධාරීන් මෙම හමුදා ප්‍රහාරය එල්ල කර ඇත.

ඇමරිකානු ගුවන් ප්‍රහාරයට ලක්වන අවස්ථාවේදී ‘එම්.ටී. සෙටෙබෙලෝ’ (MT Settebello) නමැති මෙම දැවැන්ත තෙල් නෞකාව තුළ ඉන්දීය ජාතික කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින් 24 දෙනෙකු රැඳී සිට ඇති අතර, ඉන් 21 දෙනෙකු නිරුපද්‍රිතව බේරාගැනීමට ආරක්ෂක අංශ සමත්ව තිබේ.

ප්‍රහාරයෙන් ඛේදජනක ලෙස ජීවිතක්ෂයට පත් වූ ඉන්දීය නාවිකයන් තිදෙනාගේ දේහයන් කඩිනමින් නැවත මව්බිම වෙත ගෙන්වා ගැනීමට අවශ්‍ය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික කටයුතු සූදානම් කරන බව ඉන්දියාවේ නාවික කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍ය සර්බානන්ද සෝනොවාල් (Sarbananda Sonowal) මහතා තහවුරු කළේය. ඔහු සිය නිල ‘X’ (ට්විටර්) ගිණුමෙහි විශේෂ සටහනක් තබමින් මේ බව ප්‍රකාශ කර තිබේ.

විශේෂයෙන්ම ඇමරිකානු මධ්‍යම අණදෙන මූලස්ථානය (US CENTCOM) විසින් මේ සතිය තුළ පමණක් ඕමාන් බොක්ක ආශ්‍රිතව ඉන්දීය නාවිකයන් රැගත් නෞකා තුනකට (03) මෙලෙස පිටපිට ප්‍රහාර එල්ල කර ඇති බව ද වාර්තා වේ.

මෙම දරුණු සිදුවීමත් සමඟ අතිශය කෝපයට පත් ඉන්දීය විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය (MEA) වහාම ක්‍රියාත්මක වී ඇමරිකා එක්සත් ජනපද රජය වෙත සිය දැඩි රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික විරෝධය පළ කිරීමට කටයුතු කර ඇත.

මේ පිළිබඳව කරුණු විමසීම සඳහා ඉන්දියාවේ නවදිල්ලි නුවර පිහිටි ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලයේ භාරකරු (Chargé d'Affaires) වහාම විදේශ අමාත්‍යාංශය වෙත කැඳවා, ජාත්‍යන්තර මුහුදේ සිදුවෙමින් පවතින මෙම අනපේක්ෂිත ප්‍රහාර මාලාව සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාවේ පවතින දැඩි බලවත් කනස්සල්ල සහ විරෝධය ඍජුවම දැනුම් දුන් බව විදේශ අමාත්‍යාංශ ප්‍රකාශකයා සඳහන් කළේය.

ලෝකයේ සමස්ත තෙල් සහ ස්වභාවික ගෑස් (Oil and Gas) සැපයුමෙන් 20%ක් වැනි අතිවිශාල ප්‍රමාණයක් ප්‍රවාහනය කෙරෙන ප්‍රධානතම සමුද්‍රීය මාර්ගය වන හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) ඉරාන රජය විසින් සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දැමීමත් සමඟ, ඇමරිකාව විසින් ඉරාන වරායන් වෙත යාත්‍රා කරන සියලුම නෞකා අවහිර කිරීමේ විශේෂ මිලිටරි මෙහෙයුමක් ආරම්භ කළේය.

පසුගිය අප්‍රේල් 13 වනදා සිට මේ දක්වා ගතවූ කෙටි කාලය තුළදී පමණක් ඇමරිකානු සන්නද්ධ හමුදා විසින් ජාත්‍යන්තර නෞකා 8ක ගමනාගමන කටයුතු මුළුමනින්ම අඩපණ කර ඇති අතර, තවත් වෙළඳ නෞකා 134ක ගමන් මාර්ග බලහත්කාරයෙන් වෙනස් කිරීමට පියවර ගෙන ඇති බව ද ජාත්‍යන්තර යුද විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

මෙම තත්ත්වය ගෝලීය වෙළඳාමට මෙන්ම මැදපෙරදිග කලාපයේ ස්ථාවරත්වයට දැඩි තර්ජනයක් වී ඇත.